Expired Domain Alırken Kontrol Listesi: 9 Adımda Güvenli Seçim
Expired domains alırken spam geçmişi, güvenlik, backlink ve marka riskini nasıl kontrol edersiniz? Düşmüş domain için adım adım kontrol listesi.
Expired domains, yani süresi dolup sahibi tarafından yenilenmeyen alan adları, iyi seçildiğinde geçmiş bağlantıları ve tanınırlığıyla değerli bir başlangıç sağlar; kötü seçildiğinde ise spam geçmişi, kara liste kaydı veya marka sorunu taşır. Bir expired domain almadan önce geçmiş içeriğini, güvenlik durumunu, bağlantı profilini, kayıt verilerini ve hukuki riskini kontrol etmeniz gerekir. Bu yazıda düşmüş domainlerin nasıl serbest kaldığını ve satın almadan önce uygulayabileceğiniz eksiksiz bir kontrol listesini bulacaksınız.
Expired domain, düşmüş domain ve drop domain aynı şey mi?
Türkçe kaynaklarda bu üç terim çoğu zaman aynı anlamda kullanılır, ancak aralarında küçük bir fark vardır. Expired domain, kayıt süresi dolmuş alan adıdır; bu aşamada hâlâ eski sahibine veya kayıt firmasına bağlı olabilir. Düşmüş domain ya da drop domain ise silinme sürecini tamamlayıp yeniden herkesin kaydına açılan alan adını anlatır.
Bu ayrım pratikte önemlidir. Süresi yeni dolmuş bir alan adını çoğu zaman yalnızca kayıt firmasının müzayedesinden alabilirsiniz; tamamen düşmüş bir alan adını ise herhangi bir kayıt firmasından normal fiyatla kaydedebilirsiniz. Expired domainlerin neden değerli olduğunu ve hangi platformlarda listelendiğini expired domain nedir yazımızda anlatmıştık; bu yazı, satın alma kararından önceki kontrol aşamasına odaklanıyor.
Bir domain nasıl düşer? Süresi dolan alan adının yaşam döngüsü
.com, .net, .org gibi gTLD uzantılarında süresi dolan bir alan adı birden silinmez. ICANN kuralları ve kayıt firmasının kendi şartları, alan adının birkaç aşamadan geçmesini öngörür. Aşamaları bilmek, bir alan adının ne zaman ve nasıl elde edilebileceğini tahmin etmenizi sağlar.
| Aşama | Ne olur? | Süre |
|---|---|---|
| Bitiş öncesi | Kayıt firması sahibine en az iki hatırlatma gönderir (yaklaşık bir ay ve bir hafta önce). | Bitiş tarihine kadar |
| Bitiş sonrası yenileme dönemi | Eski sahip genellikle yenileyebilir; kayıt firması silmeden önce DNS çözümlemesini durdurur, yani site ve e-posta çalışmaz. Bazı kayıt firmaları bu sırada alan adını müzayedeye çıkarır. | Kayıt firmasına göre değişir; ICANN bu dönemi genellikle 1-45 gün olarak tanımlar |
| Redemption Grace Period (RGP) | Alan adı kayıt firması tarafından silinmiştir; DNS çalışmaz, transfer yapılamaz, yalnızca eski sahip ek bir geri alma ücretiyle kurtarabilir. | Silinmeden sonra 30 gün |
| Pending delete | Alan adı geri alınamaz; kayıt kuruluşunun (registry) silme işlemini bekler. | Kısa bir süre, uzantıya göre değişir |
| Düşme (drop) | Alan adı silinir ve ilk kaydedene açılır. | Silme anı |
Bu aşamaları alan adının RDAP veya WHOIS kaydındaki durum kodlarından izleyebilirsiniz: autoRenewPeriod yenileme dönemine, redemptionPeriod RGP'ye, pendingDelete ise silinmenin yaklaştığına işaret eder. RGP kuralının resmi açıklaması için ICANN'ın Redemption Grace Period sayfasına bakabilirsiniz.
Ülke kodlu uzantılar (ccTLD) kendi kurallarını uygular. Örneğin .tr alan adları TRABİS kurallarına, .de veya .uk gibi uzantılar kendi kayıt kuruluşlarının politikasına tabidir. Bu uzantılarda süreler ve silinme yöntemi farklı olabilir.
Expired domain alırken kontrol listesi
Aşağıdaki adımları, aday listenizdeki her alan adı için sırayla uygulayın. Bir adımda ciddi bir sorun çıkarsa sonraki adımlara geçmeden o alan adını elemek zaman kazandırır.
- Geçmiş içeriği Wayback Machine'de inceleyin. Wayback Machine arşivinde alan adının farklı yıllardaki görüntülerine bakın. Site ne zaman yayına girmiş, hangi konuda yayın yapmış, sahipleri arasında konu değişikliği olmuş mu? Kumar, ilaç, yetişkin içerik veya çevrilmiş anlamsız metinler görüyorsanız temkinli olun.
- Güvenlik geçmişini kontrol edin. Alan adı zararlı yazılım veya oltalama (phishing) için kullanılmışsa güvenlik tarayıcılarında ve e-posta kara listelerinde kaydı kalabilir. Bu kayıtlar e-posta teslimatınızı ve tarayıcı uyarılarını etkiler. Kontrol yöntemini VirusTotal ile domain güvenlik analizi yazımızda adım adım anlattık.
- Bağlantı profilini değerlendirin. Alan adına gelen bağlantıların sayısından çok kaynağına bakın. Konuyla ilgili, gerçek sitelerden gelen bağlantılar değerlidir; yorum spamı, link çiftlikleri ve alakasız yabancı dildeki sitelerden gelen yoğun bağlantılar risktir.
- Kayıt verilerini okuyun. RDAP kaydında oluşturma tarihi, durum kodları ve kayıt firması yer alır. Alan adı tamamen düşüp yeniden kaydedildiyse oluşturma tarihi yeni kayıt tarihine döner; bu yüzden gerçek geçmişi arşiv kayıtlarından teyit edin.
- Marka ve hukuki riski araştırın. Alan adı tescilli bir markayı içeriyorsa veya ona çok benziyorsa marka sahibi UDRP gibi uyuşmazlık süreçleriyle alan adını talep edebilir. Marka veritabanlarında kısa bir arama yapın.
- DNS ve e-posta izlerine bakın. Eski MX kayıtları ve geçmişte kullanılan e-posta adresleri, alan adına hâlâ e-posta gönderilmesine yol açabilir. Bu e-postalar eski müşterilere veya hesaplara ait kişisel veriler içerebilir; bunları kendi amacınız için kullanmayın.
- Trafik ve tanınırlık sinyallerini kontrol edin. Alan adı yakın zamana kadar gerçek ziyaretçi aldıysa Tranco gibi popülerlik listelerinde görünebilir. Bu, geçmişte gerçek bir kullanıcı kitlesi olduğunun iyi bir işaretidir.
- Kullanım planınızı Google kurallarıyla karşılaştırın. Google'ın spam politikaları, süresi dolmuş bir alan adını sırf eski itibarından yararlanmak için alıp düşük değerli içerikle doldurmayı "expired domain abuse" olarak tanımlıyor. Planınız eski konuyla ilgisiz, kalitesiz içerikse risk alıyorsunuz.
- Fiyatı değerle karşılaştırın. Müzayede fiyatı, alan adının kısa, akılda kalıcı ve uzantısının güçlü olmasıyla uyumlu mu? Bütün kontrollerden sonra hâlâ mantıklı geliyorsa teklif verin.
Satın almadan önce kırmızı bayraklar
Kontrol listesi uzun görünse de bazı işaretler tek başına alan adını elemek için yeterlidir. Aşağıdakilerden birini görürseniz satın almayı yeniden düşünün:
- Arşivde son yıllarda konusu sık değişen, farklı dillerde içerik barındıran sayfalar.
- Kısa sürede çok sayıda kayıt sahibi veya kayıt firması değiştirmiş olması.
- Güvenlik tarayıcılarında zararlı veya oltalama olarak işaretlenmiş olması.
- Bağlantıların büyük bölümünün tek bir ağdan veya alakasız sitelerden gelmesi.
- Bilinen bir marka adının yazım hatalı hâli olması.
- Arşivde içerik yerine yıllarca yalnızca park sayfası görünmesi; bu, gerçek bir geçmişin olmadığını gösterir.
Unutmayın, Google'ın açıklamalarına göre bir alan adının eski olması tek başına sıralama avantajı sağlamaz. Değer, alan adının taşıdığı gerçek bağlantılardan, tanınırlıktan ve sizin onu nasıl kullandığınızdan gelir.
Drop yakalama, backorder ve müzayede: hangi yol ne zaman?
Bir expired domaini elde etmenin üç yolu vardır ve hangisinin uygun olduğu alan adının yaşam döngüsünde nerede bulunduğuna bağlıdır.
| Yöntem | Ne zaman kullanılır? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Kayıt firması müzayedesi | Alan adı süresi yeni dolmuşken, bitiş sonrası dönemde | Eski sahip yenilerse satış iptal olabilir. |
| Backorder (ön sipariş) | Alan adı RGP veya pending delete aşamasındayken | Aynı alan adı için birden çok talep varsa genellikle aralarında müzayede yapılır. |
| Düştükten sonra normal kayıt | Alan adı silinip kimse almadıysa | Değerli adlar genellikle düştüğü anda başkası tarafından alınır. |
Müzayedelerin işleyişini, teklif stratejisini ve ödeme sürecini domain müzayedesi rehberimizde ayrıntılı ele aldık. Hangi yolu seçerseniz seçin, yukarıdaki kontrol listesini teklif vermeden önce tamamlayın.
Satın aldıktan sonra ilk yapılacaklar
Expired domaini aldıktan sonraki ilk haftalar, alan adının geçmişiyle yeni kullanımınız arasında köprü kurduğunuz dönemdir. Aşağıdaki adımlar hem güvenlik hem de arama motorları açısından temiz bir başlangıç sağlar:
- Kayıt bilgilerinizi ve iletişim e-postanızı güncelleyin, transfer kilidini etkin bırakın.
- Eski MX kayıtlarını silin veya kendi e-posta sağlayıcınızın kayıtlarıyla değiştirin; SPF ve DMARC kayıtlarını yeniden oluşturun.
- Siteyi eski konuyla uyumlu, özgün içerikle yayına alın; arşivde değerli olan eski sayfaların adreslerini mümkünse ilgili yeni sayfalara yönlendirin.
- Google Search Console'a alan adını ekleyip el ile işlem (manual action) veya güvenlik sorunu bildirimi olup olmadığını kontrol edin.
- Birkaç hafta sonra güvenlik taramasını tekrarlayın; eski bir kara liste kaydı varsa ilgili listenin kaldırma sürecini başlatın.
DomainProwl ile expired domain listesini toplu kontrol edin
Expired domain avında genellikle tek bir alan adına değil, onlarca adaydan oluşan bir listeye bakarsınız. Her aday için Wayback, güvenlik taraması ve kayıt verisini ayrı sitelerde açmak saatler sürebilir. DomainProwl bu ön elemeyi hızlandırmak için tasarlandı; alan adı satmaz, yalnızca analiz eder.
Listenizi yapıştırın veya CSV olarak yükleyin; tek seferde en fazla 20 alan adı için şu veriler gelir:
- RDAP/WHOIS kaydından oluşturma ve bitiş tarihi, yaş, kayıt firması ve durum kodları (
redemptionPeriod,pendingDeletegibi), - Wayback Machine'deki ilk kayıt tarihi ve arşivlenmiş ay sayısı,
- VirusTotal güvenlik taraması sonucu,
- DNS kayıtları ve sitenin açık, park edilmiş ya da kapalı olduğu,
- Tranco sıralaması, yaş ve arşiv verisinden hesaplanan tahmini DA/PA skoru ile faktörleri gösterilen 0-100 değer skoru.
Tahmini DA/PA skoru Moz'un resmi metriği değildir; adayları kendi aralarında sıralamak için bir başlangıç noktasıdır. Bu skorun nasıl yorumlanacağını domain otoritesi yazımızda anlattık. Kayıt olmadan günde 20 analiz ücretsizdir; aday listenizi DomainProwl'da toplu analiz edin, sonuçları CSV olarak dışa aktarıp en umut verici adaylar için ayrıntılı bağlantı analizine geçin.
Sık sorulan sorular
Expired domain almak yasal mı?
Evet. Süresi dolup silinen veya kayıt firmasınca satışa çıkarılan bir alan adını almak yasaldır; alan adı sistemi zaten bu şekilde işler. Hukuki risk, alan adının bir başkasının tescilli markasını içermesinden ve kötü niyetli kullanımdan doğar. Bu durumda marka sahibi UDRP veya mahkeme yoluyla alan adını talep edebilir. Satın almadan önce marka araması yapmak bu riski büyük ölçüde azaltır.
Düşmüş domain eski backlinklerini korur mu?
Diğer sitelerdeki bağlantılar, o siteler kaldırmadığı sürece yerinde kalır; yani bağlantılar fiziksel olarak alan adını işaret etmeye devam eder. Ancak Google'ın bu bağlantılara eskisi gibi değer vereceğinin garantisi yoktur, özellikle site konusu tamamen değişirse. Eski içerikle uyumlu, kullanıcıya gerçekten faydalı bir site kurmak, bağlantılardan anlamlı bir fayda görmenin en sağlıklı yoludur.
Redemption döneminde bir domaini satın alabilir miyim?
Hayır. Redemption Grace Period boyunca alan adını yalnızca eski sahibi, kayıt firması aracılığıyla ve ek bir geri alma ücreti ödeyerek kurtarabilir. Bu dönemde transfer de yapılamaz. Siz ancak bir backorder hizmetiyle sıraya girebilir ve alan adı düştüğünde yakalanmasını umabilirsiniz. Eski sahip son anda alan adını kurtarırsa backorder sonuçsuz kalır.
Expired domainin gerçek yaşını nasıl anlarım?
Alan adı tamamen düşüp yeniden kaydedildiyse RDAP kaydındaki oluşturma tarihi yeni kayıt tarihini gösterir, bu yüzden tek başına yanıltıcı olabilir. Gerçek geçmiş için Wayback Machine'deki ilk arşiv tarihine ve arşivlenmiş ay sayısına bakın. Alan adı düşmeden müzayedede el değiştirdiyse oluşturma tarihi genellikle korunur, çünkü kayıt silinmemiştir.
Kaç expired domain adayını incelemem gerekir?
Kesin bir sayı yoktur; ihtiyacınıza ve bütçenize bağlıdır. Pratikte, uzun bir aday listesini önce otomatik verilerle (güvenlik, arşiv, kayıt durumu) eleyip kalan küçük grubu elle ayrıntılı incelemek en verimli yöntemdir. Toplu analiz araçları ilk eleme aşamasını kısaltır; son kararı ise mutlaka arşiv görüntülerine ve bağlantı kaynaklarına kendiniz bakarak verin.